Love królowe

Rzepicha

Rzepicha
Legendarna Księżna Państwa Piastów

Rzepicha

Żona Piasta, matka i babka pierwszych polskich władców.
Do dzisiaj zachowało się niewiele wiadomości na temat Rzepichy.
Z historycznych tekstów Galla Anonima, Wincentego Kadłubka
i autora Kroniki Wielkopolskiej wiadomo, że była małżonką Piasta
i matką Siemowita.



Portret Rzepichy autorstwa Anny Kaszuby-Dębskiej 


Postać Rzepichy dziś znamy przede wszystki dzięki dawnym przekazom oraz legendom dotyczących początków państwa polskiego. 
Histotyczne przekazy mówią o tym, jak w dniu postrzeżyn Siemowita, syna Rzepichy i Piasta, do zamieszkałej przez nich osady przybyło dwoch wędrowców. Umęczeni drogą mężczyźni poprosili o ciepłą strawę oraz coś do picia, a także możliwość chwilowego odpoczynku i wzięcie udział w rodzinnej uroczystości. Postrzeżyny młodzieńców były uroczystością, w czasie której wraz z ścięciem dziecięcych włosów, przechodzili oni spod opieki matki pod opiekę ojca. Zadaniem ojca było przygotowanie chłopców do dojrzałego życia. Zaproszeni goście celebrowali osiągniętą przez chłopców dorosłość, wspólną biesiadą.  W zależności od źródła informacji, przybysze określani byli jako święci Jan i Paweł, aniołowie lub jako Lel
i Polel, bogowie słowiańscy. Mężczyźni w podzięce za gościnne przyjęcie
i możliwość wzięcia udziału w rodzinnej uroczystości, dokonali cudu rozmnożenia strawy, którą swym gościom ofereowali Piast i Rzepicha. Para w tym niezwykłym znaku widziała nadzieję na godne życie swojego syna. Czy mogli się oni spodziewać, tego że po latach ich syn Siemowit zostanie księciem plemienia Polan?
 

Podobizna Popiela z XVII i XVIIIwieku. Według jednej z legend nie przyjął on tajemniczych
wędrowców, dlatego ci poprosili o gościnę Piasta.


Postać Rzepichy jest nadal obecna w wielu podaniach i legendach. Gall Anonim
w XII wieku w swojej kronice wspominał o Rzepisze oraz jej mężu Piaście. Dzięki pracy historyka możemy z dużym prawdopodobieństwem powiedzieć, że Piast był oraczem lub kmiotkiem. Para mieszkała na podgrodziu gnieźnieńskim (niektóre źródła podają, że w Kruszwicy). Kronikarze spisali kilka imion kobiety: Rzepka, Rzepica, Rzepicha. To ostatnie, najbardziej rozpowszechnione obecnie znamy dzięki pracy twórczej Jana Długosza. Imię Rzepicha pochodzi od nazwy jadalnej rośliny - rzepy.



Aniołowie u Pista wg Rafała Hadziewicza


Oto, jak prezentuje się chronologia męskich przedstawicieli pierwszego polskiego rodu: Piast - Siemowit - Lestek - Siemomysł - Mieszko.


Siemowit - syn Rrzepichy, książę Polan

Warto zaznaczyć, że autentyczność powyższego zapisu nie jest podważana przez historyków. O Rzepisze pisano, że była ubogą, lecz wielkoduszną, pełną miłosierdzia kobietą. Piast z kolei utrwalony został jako postać sprawiedliwa, uczciwa i cnotliwa. Oboje byli rolnikami. 


Piast i Rzepicha

Historia Rzepichy należy do jednych z  najrzadziej przedstawianych, opowiadanych
i powielanych polskich legend. Franciszek Salezy Jezierski w 1790 r. stworzył poświęconą jej powieść. Zatytułował ją: Rzepicha, matka królów, żona Piasta, między narodami sarmackimi słowiańskiego monarchy tej części ziemi, która się nazywa Polska. Książka doczekała się wznowienia w 1974 r. Powieść została napisana między innymi, aby przypomnieć czytelnikom o chłopskim rodowodzie Piastów. Według fabuły Jezierskiego, Rzepicha miała w wieku 16 lat wysłuchać wróżby na swój temat. Kapłan z Kruszwicy miał nazwać ją matką królów i zapewnić,
że w niebie jest już przygotowane dla niej miejsce. Rzepicha nie zrozumiała jednak jego słów, podobnie jak towarzyszący jej rodzice. Jezierski opisał spotkanie Piasta
i Rzepichy. Para miała przypadkiem poznać się na targu w Kruszwicy i zakochać, dzisiaj powiedzielibyśmy od pierwszego wejrzenia.

Legendarna Księżna Państwa Piastów

Galeria zdjęć - Rzepicha

Obraz autorstwa Anny Kaszuby-Dębskiej, ilustracja do książki pt. „Poczet królowych polskich” (Wydawnictwo Znak)

Fundacja Burza Mózgów

ul. Felicjanek 10, 31-104 Kraków,
NIP 676 248 38 62,
KRS 0000539864

Dołącz do nas!

Pozostań z nami w kontakcie. Przeczytaj jak przetwarzamy i chronimy Twoje dane.