Love królowe

Przemysł II

Przemysł II
Opracowała Agnieszka Garduła

Przemysł II

Przemysł II urodził się po śmierci ojca Przemysła I, 14 października 1257 roku w Poznaniu. Ojciec pochodził z dynastii wielkopolskich Piastów. a matka księżniczka śląska Elżbieta, była córką Henryka Pobożnego.
Opiekę i nadzór nad wychowaniem małego Przemysła objął stryj, Bolesław Pobożny, który w roku 1273 powierzył mu księstwo poznańskie. Po śmierci starszego opiekuna w 1279 Przemysł objął rządy już w całej Wielkopolsce. W tym czasie młodzieniec zaangażował się także w działalność polityczną. Za główny cel postawił sobie zjednoczenie ziem polskich. W realizacji tych zamierzeń miało mu pomóc przejęcie tronu krakowskiego. Starania jego okazały się jednak bezskuteczne.


Przemysł, przez Henryka Aschenbrennera tytułowany „pierwszym”

Próba objęcia władzy w Małopolsce, którą otrzymał w testamencie od księcia wrocławskiego Henryka IV Probusa.
Nie zrażony tym niepowodzeniem Przemysł II począł czynić starania  przyłączenia do swoich włości Wielkopolski oraz Pomorza Gdańskiego, co w sposób znaczący wzmocniłoby jego pozycję.
Realizując swoje zamierzenia, w roku 1282 zawarł w Kępnie układ z Mściwojem II, księciem gdańskim. Układ zapewniał Przemysłowi objęcie władzy w Pomorzu Gdańskim po śmierci Mściwoja. Następnym krokiem prowadzącym do przejęcia władzy był zawiązany w roku 1287 sojusz, również z Mściwojem II, a także księciem zachodniopomorskim Bogusławem IV, skierowany przeciw margrabiom brandenburskim.


Osiemnastowieczna ilustracja przedstawiająca Przemysła wykonana przez Jana Surmackiego

Zawarty sojusz oraz zrealizowana dzięki niemu konsolidacja sił pozwoliły wygasić agresywne działania Brandenburczyków na Pomorzu. W wyniku prowadzonych działań Przemysł II zdobył ziemię kaliską i rudzką. Gdy w roku 1294, po śmierci Mściwoja II, objął rządy na Pomorzu Gdańskim i stał się w ten sposób najpotężniejszym spośród piastowskich książąt.
Mając świadomość dużego poparcia ze strony rycerstwa oraz duchowieństwa (w tym gronie wiodącą rolę w popieraniu księcia odgrywał arcybiskup gnieźnieński Jakub Świnka), w roku 1295 koronował się na króla Polski. Ceremonia odbyła się w Gnieźnie dzięki ogromnemu zaangażowaniu arcybiskupa Świnki. Wydarzenie to miało niebagatelne znaczenie polityczne, ponieważ stanowiło ono podwaliny do zjednoczenia państwa polskiego. Wydarzenia te nie były po myśli margrabiów brandenburskich, którzy zaczęli podburzać wielkopolskich możnowładców. Z ich inspiracji, a przy domniemanym współudziale Nałęczów i Zarembów, 8 lutego 1296 roku Przemysł II został pozbawiony życia w Rogoźnie lub w jego okolicach.


Scena śmierci Przemysła II wykonana przez Józefa Holewińskiego i Jana Matejkę

Król Polski pochowany został w murach katedry poznańskiej. W trakcie swojego krótkiego, trzydziestosiedmioletniego życia, był trzykrotnie żonaty. Małżonkami władcy była najpierw księżniczka meklemburska Ludgarda, królewna szwedzka Ryksa oraz Małgorzata, margrabianka brandenburską. Do czasów współczesnych zachowały się informacje o córce Przemsła, Ryksie Elżbiecie, która w przyszłości została wydana za mąż za władcę Wacława II.
Przemysł II był on pierwszym władcą polskim, który w swojej pieczęci używał orła z koroną.



Źródła:
https://polona.pl/item/smierc-przemyslawa-ii,NzQ3ODE4MDA/0/#info:metadata
https://polona.pl/item/przemyslaw-i-krol-polski-x-pomorski-uro-12-pazdz-1257-ro-um-6-lutego-1296-r,MTI3NzMwMDA5/0/#info:metadata
https://polona.pl/item/premislavs-ii-rex-poloniae-dvx-pomeraniae-ordinis-aqvilae-albae-inventor-ex-antiqvissimo,MzQ2Mjg5/0/#info:metadata
https://muzhp.pl/pl/c/2221/przemysl-ii
https://regionwielkopolska.pl/artykuly-wybitni-wielkopolanie/przemysl-ii-1257-1296/
https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Przemysl-II;3963502.html

Fundacja Burza Mózgów

ul. Felicjanek 10, 31-104 Kraków,
NIP 676 248 38 62,
KRS 0000539864

Dołącz do nas!

Pozostań z nami w kontakcie. Przeczytaj jak przetwarzamy i chronimy Twoje dane.