Love królowe

Barbara Radziwiłłówna

Barbara Radziwiłłówna
Okres panowania: 1548-1551

Barbara Radziwiłłówna

Przyszła na świat 6 grudnia 1520 lub 1523 w Wilnie. Królowa zmarła 8 maja 1551 r. w Krakowie. Była drugą żona Zygmunta II Augusta, tytułowano ją królową Polski i wielka księżną litewską.  


Portret Barbary autorstwa Anny Kaszuby-Dębskiej

Urodziła sie w rodzinie hetmana wielkiego litewskiego Jerzego Radziwiłła i Barbary z Kolów. Nie należała do królewskiej dynastii. Bratem Barbary był Mikołaj Radziwiłł, zwany Rudym, którego ambicje sięgnęły stanowiska kanclerza wielkiego litewskiego oraz hetmana wielkiego litewskiego. Barbara uważana była za nieprzeciętnej urody kobietę, o białej alabastrowej cerze. 


Wizerunek Barbary wykonany przez niemieckiego artystę Lucasa Cranacha Młodszego,

Jej pierwszym mężem był wojewoda nowogródzki Stanisław Gasztołd (późniejszy wojewoda trocki). Razem przez cztery lata mieszkali w Gieranojach. Nie doczekali się potomka. Stanisław był ostatnim męskim przedstawicielem swojego rodu, zgodnie z litewskim prawem, całe jego dobra przechodziły na rzecz kraju. Kiedy wojewoda zmarł, Barbara wraz z bratem wystosowali do królowej Bony prośbę o możliwość zatrzymania, chociaż części majątku. Wtedy do Gieranojów przyjechał król Zygmunt August. Celem wizyty było załatwienie spraw spadkowych po Gasztołdach. Uczucie między Barbarą a Zygmuntem pogłębiło się do tego stopnia, że król przedłużył swój pobyt w Gasztołdach, oficjalnie z powodu panującej zarazy.


Barbara Radziwiłłówna w stroju koronacyjnym na obrazie nieznanego artysty

Po pewnym czasie Barbara zamieszkała wraz z matką w Wilnie. Rozwiązaniem sprawy spadku zajął się osobiście król Zygmunt August. Wtedy też prawdopodobnie nawiązał się romans między królem a Barbarą. Spotykali się najczęściej w pałacu Radziwiłłów w Wilnie. Potajemny ślub wzięli w 1547 roku, po śmierci pierwszej żony króla Elżbiety Austriaczki. Na wieść o tym rodzice Zygmunta wpadli w wielki gniew. Wybuchł skandal, próbowano nawet unieważnić ich ślub. 


Pamiętniki o królowej Barbarze, żonie Zygmunta Augusta autorstwa Michała Balińskiego

Ślub w kręgach politycznych i towarzyskich uznawany był za mezalians. Barbara uważana była za niegodną korony królewskiej, ponieważ jej rodzina nie wywodziła się z rodu królewskiego. Nierzadko była obrażana, posądzano ją o posaidanie licznych kochanków i publicznie nazywano nierządnicą. Król odpierał jednak wszystkie ataki na żonę. Ślub Radziwiłłówny z polskim królem, umocnił pozycję rodu na Litwie. Równocześnie doprowadził do sporu Zygmunta Augusta z matką. 
Barbara ten trudny czas przypłaciła własnym zdrowiem. Słabnącą kobietę koronowano na królową Polski i wielką księżną litewską pod koniec życia - 7 grudnia 1550 r.